شیمی زندگی

انواع پیوند کووالانسی

       آ)  پیوند یگانه کووالانسی

متشکل از یک جفت الکترون (دارای اسپین مخالف) است که اوربیتالی از هر دو اتم پیوند شده را اشغال می‌کند. ساده‌ترین نمونه اشتراک در مولکول‌های دو اتمی گازهایی از قبیل F₂ ، H₂ و Cl₂ دیده می‌شود. اتم هیدروژن فقط یک الکترون دارد هرگاه دو اتم هیدروژن تک الکترون‌های خود را به اشتراک بگذارند، یک جفت الکترون حاصل می‌شود.
این جفت الکترون پیوندی متعلق به کل مولکول هیدروژن است و به آرایش الکترونی پایدار گاز نجیب هلیم می‌رسد. هر اتم هالوژن ، هفت الکترون والانس دارد. با تشکیل یک پیوند کووالانسی بین دو تا از این اتم‌ها ، هر اتم به آرایش الکترونی هشت تایی ، که ویژه گازهای نجیب است، می‌رسد. 

      ب) پیوند چند گانه

بین دو اتم ، ممکن است بیش از یک پیوند کووالانسی تشکیل شود در این موارد گفته می‌شود که اتم‌ها با پیوند چند گانه به هم متصل‌اند. دو جفت الکترون مشترک را پیوند دو گانه و سه جفت الکترون مشترک را پیوند سه گانه می‌نامند. اغلب می‌توان تعداد پیوندهای جفت الکترونی را که یک اتم در یک مولکول بوجود می‌آورد از تعداد الکترون‌های مورد نیاز برای پر شدن پوسته والانس آن اتم ، پیش‌بینی کرد.

چون برای عناصر شماره گروه در جدول با تعداد الکترون‌های والانس برابر است، می‌توان پیش بینی کرد که عناصر گروه VIIA مثل Cl (با هفت الکترون والانس) ، برای رسیدن به هشت تای پایدار ، یک پیوند کووالانسی ، عناصر گروه VIA مثل O و S (با شش الکترون والانس) دو پیوند کووالانسی ، عناصر VA مثل N و P (با پنج الکترون والانس) سه پیوند کووالانسی و عناصر گروه IVA مثل C (با چهار الکترون والانس) چهار پیوند کووالانسی به وجود خواهند آورد. 

انواع پیوند کووالانسی:

     1)پیوند کووالانسی قطبی : اگر اختلاف الکترونگاتیوی دو اتم تشکیل دهنده یک پیوندکووالانسی بین ۰.۴ و ۱.۷ باشد پیوند کووالانسی قطبی خواهد بود(پیوندی است که به دلیل تسهیم نامساوی الکترون های پیوندی بین دو اتم غیر همنام سازنده ی آن، بارهای جزئی ایجاد می شود. مثل    H – Cl )

      2)پیوند کووالانسی ناقطبی:  اگر اختلاف الکترونگاتیوی دو اتم تشکیل دهنده یک پیوند کمتر از ۰.۴ باشدپیوند کووالانسی ناقطبی خواهد بود.( پیوندی است که در آن الکترون های پیوندی بین دو اتم همنام سازنده مولکول به طور مساوی پخش شده اند. مثل       H – H  )